Hasta yatağı seçerken ilk karar motor sayısıdır. 2 motorlu bir hasta yatağı baş ve ayak kısmını hareket ettirir; 3 motorlu yatak buna ek olarak yatağın tamamını yukarı aşağı kaldırır (asansör); 4 motorlu yataklarda ise bunlara eğim (Trendelenburg) gibi ek hareketler eklenir. Evde bakımda çoğu ailenin asıl ihtiyacı, bakım verenin belini koruyan asansör özelliğidir.
Hastaneden eve çıkış günü yaklaşırken aileler genelde aynı soruyu soruyor: "Kaç motorlu almalıyız?" Fiyat farkı ciddi olduğu için soru haklı. Ama cevap hastanın ne kadar hareket edebildiğine ve ona kimin, günde kaç kez baktığına bağlı.
Bu yazıda 2, 3 ve 4 motorlu hasta yataklarının farkını, korkuluk ve başlık tiplerini, taşıma kapasitesini ve satın almadan önce ölçmeniz gerekenleri anlatıyoruz.
Motor sayısı, yatağın kaç farklı hareketi elektrikle yapabildiğini gösterir. Her motor bir hareketi üstlenir ve hepsi aynı el kumandasından yönetilir.
| Özellik | 2 motorlu | 3 motorlu | 4 motorlu |
|---|---|---|---|
| Baş kısmını kaldırma | Var | Var | Var |
| Ayak kısmını kaldırma | Var | Var | Var |
| Yatak yüksekliği (asansör) | Yok, sabit | Var | Var |
| Trendelenburg eğimi | Yok | Yok | Var (ES-404) |
| Kime uygun? | Yatakta doğrulmak isteyen, bakımı hafif hasta | Günde birkaç kez bakım, pansuman, alt değişimi gereken hasta | Tıbbi ihtiyacı yüksek, uzun süreli yatağa bağlı hasta |
Hasta yemek yerken, televizyon izlerken ya da ilaç içerken baş kısmı kumandayla kaldırılır; ayak kısmının kalkması ise dolaşıma yardımcı olur. ES-151 2 motorlu hasta yatağı 2 adet 4500 Newton motor, 150 kg taşıma kapasitesi ve elektrik kesintisinde çalışan 9 V pil desteğiyle geliyor. Ev mobilyasıyla uyum arayanlar için ahşap görünümlü ES-161 de aynı grupta.
Sınırı şu: yatak yüksekliği 40 cm'de sabit. Bakım veren her pansumanda ve alt değişiminde eğilmek zorunda kalıyor.
Üçüncü motor yatağın tamamını yükseltip alçaltır. 3 motorlu asansörlü ES-153 40 ile 90 cm arasında ayarlanabiliyor ve 200-220 kg taşıyabiliyor. Full ABS başlıklı versiyonu ES-153/A da aynı motor düzenine sahip.
Bence evde uzun süreli bakımda en mantıklı seçim bu grup. Sebebi bir sonraki bölümde.
4 motorlu Full ABS ES-404, 4 adet 6000 Newton motorla çalışıyor. Asansörle 50 ile 80 cm arasında yükseliyor ve Trendelenburg hareketiyle yatağın tamamı baş ya da ayak tarafına doğru eğilebiliyor. Bu eğim genelde tıbbi müdahalelerde ve doktorun önerdiği pozisyonlarda kullanılır; evde her hastanın ihtiyacı olmayabilir.
Evde bakımda en çok yıpranan şey bakım verenin belidir. Alçak bir yatağa eğilerek hasta çevirmek, pansuman yapmak ya da çarşaf değiştirmek, gün içinde defalarca tekrarlanınca bel ağrısına dönüşüyor.
Hasta yatağı üreticisi Joerns'ün sıkça sorulan sorular sayfasında üç farklı yükseklikten bahsediliyor: düşme riskine karşı alçak konum, hastanın yataktan kalkıp inmesi için orta yükseklik ve bakım verenin zorlanmaması için yaklaşık 35 inç (yaklaşık 90 cm) bakım yüksekliği. Asansörlü yatak, bu konumlar arasında tek tuşla geçmenizi sağlıyor.
Örneğin felçli eşine evde bakan 65 yaşında bir kadını düşünün. Günde dört beş kez alt değişimi, iki kez pozisyon değişikliği ve pansuman var. Sabit 40 cm'lik bir yatakta her seferinde öne eğiliyor. Asansörlü bir yatakta ise yatağı bel hizasına kaldırıp işini dik durarak yapabiliyor, gece de yatağı en alt konuma indirip düşme riskini azaltıyor.
Bir uyarı: Bakım bittikten sonra yatağı tekrar alçak konuma indirmeyi unutmayın. Yüksekte bırakılan yatak, hastanın tek başına kalkmaya çalıştığı anda düşme riskini artırır.
Motor sayısı kadar gözden kaçan ama günlük kullanımı doğrudan etkileyen detaylar bunlar.
Heax'teki ES-151, ES-153, ES-161 ve ES-404 modelleri 90 x 190 cm ölçüsünde. Yatağı koyacağınız odada iki yanda bakım veren için en az birer adım boşluk kalmalı. Oda kapısının ve koridorun genişliğini de ölçün; yatak parçalar halinde gelse bile içeri taşınması gerekiyor.
Hastanın kilosunu taşıma kapasitesiyle karşılaştırırken payı geniş tutun. Pozisyon değişikliğinde ve bakım sırasında yatağa binen yük, hastanın kilosundan fazla olabilir.
Bir de şilte meselesi var. Uzun süre yatağa bağlı hastalarda bası yarası riskine karşı yatağın üzerine havalı yatak kullanılıyor. Bu konuyu havalı yatak rehberimizde ayrıntılı anlattık; modeller havalı hasta yatağı kategorimizde.
Hasta sadece doğrulmak istiyorsa ve bakımı hafifse 2 motorlu yatak yeterli olabilir. Günde birkaç kez pansuman, alt değişimi ya da pozisyon değişikliği gerekiyorsa bakım verenin belini korumak için 3 motorlu asansörlü bir yatak daha doğru. 4 motorlu yataklar tıbbi ihtiyacı yüksek hastalar içindir.
İkisi de baş ve ayak kısmını kaldırır. 3 motorlu yatakta üçüncü motor yatağın tamamını yukarı aşağı hareket ettirir. 2 motorlu ES-151 ve ES-161'in yüksekliği 40 cm'de sabitken 3 motorlu ES-153 40 ile 90 cm arasında ayarlanıyor.
Yatağın tamamının baş ya da ayak tarafına doğru eğilmesini sağlar. Genelde tıbbi müdahalelerde ve doktorun önerdiği pozisyonlarda kullanılır. Heax'te 4 motorlu ES-404 modelinde bulunuyor.
Modele göre değişir. Heax'teki 2 motorlu ES-151 ve ES-161 150 kg, 3 motorlu ES-153 ise 200-220 kg taşıma kapasitesine sahip.
Pil desteği olan modellerde yatak elektrik kesintisinde de hareket ettirilebilir. ES-151, ES-153 ve ES-161 modellerinde 9 V pil desteği var.
Hasta yatağı seçiminde motor sayısı, bakımın ne kadar yoğun olduğuna göre belirlenmeli. Hasta sadece doğrulmak istiyorsa 2 motorlu bir yatak işi görür. Günde birkaç kez bakım gerekiyorsa 3 motorlu asansörlü yatak, bakım verenin belini korumak için açık ara daha iyi bir yatırım. 4 motorlu yataklar ise Trendelenburg gibi tıbbi pozisyonlara ihtiyaç duyan hastalar için.
Karar vermeden önce odanın ve kapının ölçüsünü alın, hastanın kilosunu taşıma kapasitesiyle karşılaştırın ve bası yarası riskine karşı havalı yatağı da planınıza ekleyin.
Modelleri hasta yatağı kategorimizde inceleyebilir ya da bizi arayarak hastanıza uygun hasta yatağını birlikte seçebilirsiniz.
