Manuel tekerlekli sandalye seçerken önce şu soruyu cevaplayın: sandalyeyi kim hareket ettirecek? Kullanıcı kendi çevirecekse büyük arka tekerlekli hafif bir model, refakatçi itecekse küçük tekerlekli refakatçi ya da transfer sandalyesi, gün boyu aktif bir yaşam sürülecekse kişiye göre ayarlanan aktif sandalye gerekir. Gerisi ölçü işidir.
Mağazaya gelen ailelerin çoğu "normal bir tekerlekli sandalye" istiyor. Oysa normal diye bir sandalye yok. 9 kiloluk bir transfer sandalyesi ile 19 kiloluk tilt özellikli bir model aynı kategoride duruyor ama bambaşka insanlar için yapılmış. Yanlış seçilen sandalye ya dolapta bekler ya da kullanıcının omzunu, belini ve cildini yıpratır.
Bu rehberde manuel tekerlekli sandalye tiplerini, hangisinin kime uygun olduğunu ve oturma ölçüsünün nasıl alınacağını sitemizdeki modellerden örneklerle anlatıyoruz.
Hastanelerde gördüğünüz klasik tip. Sağlamdır, bakım istemez, fiyatı uygundur. Ağırdır ve ayar seçeneği azdır. Ameliyat sonrası birkaç haftalık ihtiyaç ya da evde ara sıra kullanım için mantıklı. Comfort Plus DM-9012 Lite bu grubun örneği: çelik şase, dolgu tekerlek, hem refakatçi freni hem el freni ve bagaj için sırt kırma özelliği var.
Uzun süreli kullanımda asıl önerdiğim grup bu. Alüminyum gövde hem iterken hem bagaja kaldırırken fark yaratır. Çoğunda arka tekerlekler bir düğmeyle sökülür, kolçaklar kalkar, ayaklıklar çıkar.
Comfort Plus DM-9081 Procare 14,6 kg ağırlığında, 120 kg taşıyor ve üç ayrı oturma genişliğinde geliyor. Comfort Plus DM-317 14 kg ve çift fren sistemli. Comfort Plus GPro 13,7 kg ağırlığıyla bu üçlünün en hafifi; itme kolları da geriye katlanıyor.
Arka tekerlekleri küçüktür, kullanıcı kendisi çeviremez; sandalyeyi her zaman bir başkası iter. Karşılığında çok hafif ve dardır. Hastane kontrolleri, seyahat ve ev içi kısa mesafeler için idealdir.
Poylin P804 hasta transfer sandalyesi 11 kg ağırlığında ve toplam 49 cm genişliğiyle dar kapılardan geçiyor. Comfort Plus J02 9,4 kg; katlanınca çek-çek aparatıyla valiz gibi çekiliyor. Comfort Plus DM-304 ise 8 kg ağırlığı ve taşıma çantasıyla en küçük seçenek. Bu grubu hasta transfer sandalyesi nasıl seçilir yazımızda ayrıca anlattık.
Sandalyesini gün boyu kendisi süren, işe giden, araç kullanan kişiler için. Çok hafiftir, ağırlık merkezi ve oturma açısı kişiye göre ayarlanır, arka tekerlekler saniyeler içinde sökülür. Fiyatı yüksektir ama her gün yüzlerce kez çember çeviren biri için bu fark omuz sağlığı demek.
Comfort Plus Dinamik S5 karbon ve alüminyum alaşımlı gövdesiyle 10 kg. Dinamik S2 10,8 kg ve katlanabilir şaseli. Poylin P146 13 kg ağırlığında, 36, 38 ve 40 cm oturma seçenekleri var. Tüm modeller aktif tekerlekli sandalye kategorisinde.
Uzun süre dik oturamayan, gövdesini tutmakta zorlanan kullanıcılar için. Sırt yatar modellerde yalnızca sırtlık geriye yatar. Tilt özellikli modellerde oturak ve sırt birlikte eğilir, kullanıcı öne kaymaz.
Comfort Plus T01 sırtı 90-170 derece arasında yatan, 16 kg ağırlığında bir model. Comfort Plus T07 buna tilt özelliğini ekliyor ve 18,85 kg geliyor.
| Tip | Kim hareket ettirir? | Örnek ağırlık | Kime uygun? |
|---|---|---|---|
| Standart çelik | Kullanıcı ya da refakatçi | Bize sorun | Kısa süreli, ara sıra kullanım |
| Hafif alüminyum | Kullanıcı ya da refakatçi | 13,7-14,6 kg | Uzun süreli günlük kullanım |
| Refakatçi / transfer | Yalnızca refakatçi | 8-11 kg | Kısa mesafe, seyahat, hastane |
| Aktif | Kullanıcı | 10-13 kg | Bağımsız, hareketli kullanıcılar |
| Sırt yatar / tilt | Refakatçi | 16-19 kg | Dik oturamayan, bakım alan kişiler |
Sandalye ayakkabı gibidir, numarası tutmazsa en iyisi bile rahatsız eder. Üç ölçü yeterli.
Oturma genişliği. Kişi düz bir sandalyede otururken kalçanın en geniş yerini ölçün ve 2-3 cm ekleyin. Dar sandalye kalçayı sıkar ve cilt sorununa yol açar. Geniş sandalye ise kullanıcının çemberlere uzanmasını zorlaştırır ve gövdeyi yana kaydırır; kışlık kalın kıyafet payını abartmayın.
Oturma derinliği. Kalçanın arkasından diz arkasına kadar ölçün, 3-5 cm çıkarın. Diz arkası oturağın kenarına dayanmamalı.
Ayaklık yüksekliği. Uyluklar oturağa tam basmalı, dizler kalçadan belirgin şekilde yüksekte kalmamalı. Ayaklıkların yüksekliği çoğu modelde ayarlanır.
Örneğin 92 kilo, geniş yapılı bir babaya 45 cm'lik standart sandalye alındığını düşünün. İlk gün sığıyor. Bir hafta sonra kalçanın iki yanında kızarıklık başlıyor, çünkü kolçak panelleri sürekli baskı yapıyor. 50 cm'lik model aynı parayla bu sorunu baştan çözerdi.
Sandalye araca girecek mi? Giriyorsa ağırlığa ve katlanmış genişliğe bakın. Arka tekerleği sökülen modellerde kaldıracağınız yük birkaç kilo daha azalır.
Evin en dar kapısı kaç santim? DM-9081'in toplam genişliği oturak ölçüsüne göre 60, 65 ve 70 cm. Banyo kapınız 65 cm ise 50 cm oturaklı model içeri girmez.
Günde kaç saat oturulacak? Birkaç saatten fazlaysa standart döşeme yetmez. Havalı minder gibi basınç dağıtan bir minderi baştan hesaba katın.
Kullanıcı sandalyeyi çevirebilecek mi? Kol gücü yoksa ve her zaman iten biri de olmayacaksa manuel sandalye kişiyi eve hapseder. O durumda akülü sandalye seçeneklerine bakmak gerekir.
Manuel tekerlekli sandalye seçimi model beğenmekle değil, kullanım şeklini tarif etmekle başlar. Kim itecek, ne kadar süre oturulacak, sandalye nereye sığacak? Bu üç sorunun cevabı sizi beş tipten birine götürür, ölçü de modeli belirler. Emin olamadığınız noktada bizi arayın; kullanıcının boyunu, kilosunu ve günlük rutinini anlatmanız yeterli.
Tipe göre değişir. Transfer sandalyeleri 8-11 kg, aktif modeller 10-13 kg, hafif alüminyum modeller 14 kg civarı, sırt yatar ve tilt özellikli modeller 16-19 kg aralığındadır.
Kullanıcı otururken kalçanın en geniş yeri ölçülür ve 2-3 cm eklenir. Çıkan değere en yakın oturak ölçüsü seçilir.
Kısa süreli ve ara sıra kullanım için çelik modeller ekonomiktir. Uzun süreli kullanımda ve sandalye sık sık araca konacaksa daha hafif olan alüminyum modeller tercih edilmelidir.
Refakatçi ve transfer sandalyelerinin arka tekerlekleri küçüktür; kullanıcı kendisi çeviremez, sandalyeyi bir başkası iter. Büyük arka tekerlekli modellerde kullanıcı çemberleri çevirerek kendisi hareket edebilir.
Sandalyesini gün boyu kendisi süren, üst gövde kontrolü olan ve bağımsız hareket eden kullanıcılar içindir. Hafif gövdesi ve kişiye göre ayarlanan yapısı omuz yükünü azaltır.
Katlanabilir modellerin çoğu sığar. Arka tekerlekleri sökülen ve sırtı kırılan modeller daha az yer kaplar. Emin olmak için sandalyenin katlanmış ölçüsünü bagajınızla karşılaştırın.
