Komot, altında çıkarılabilir bir kova bulunan, yatağın ya da koltuğun yanına konup tuvalet yerine kullanılan oturaklı bir hasta tuvalet sandalyesidir. Banyoya kadar yürümesi zor ya da riskli olan kişi, birkaç adımla komota geçer; kova sonra boşaltılıp temizlenir.
Gece saat üçte, yarı uykulu bir annenin koridordan banyoya yürümeye çalıştığını düşünün. Ayakları halıya takılıyor, eli duvarı arıyor. Komot tam olarak bu yürüyüşü ortadan kaldırmak için var. Doğru seçilmiş bir hasta tuvalet sandalyesi hem kullanan kişinin özgüvenini korur hem de bakım veren aile bireyinin belini.
Bu yazıda komotun ne olduğunu, klozetli banyo sandalyesi ve tekerlekli tuvalet sandalyesinden farkını, ölçüyü nasıl alacağınızı ve hangi durumda hangi modelin mantıklı olduğunu anlatıyoruz. Sonunda da ailelerin en çok sorduğu soruların kısa cevapları var.
Kısaca evet, ama her hasta tuvalet sandalyesi komot değildir. Piyasada bu isimler birbirinin yerine kullanılıyor ve kafa karışıklığı da buradan doğuyor.
Komot denince genelde dört ayaklı, kolçaklı, oturağının altında kapaklı bir kova olan sandalye anlaşılır. Odanın içinde durur, yer değiştirmez. Örneğin Poylin P561 katlanır komot tuvalet sandalyesi 7,4 kg ağırlığında, yüksekliği ayarlanabilen ve kullanılmadığında katlanıp kaldırılabilen bir model.
Hasta tuvalet sandalyesi ise daha geniş bir şemsiye. Bunun altında tekerlekli modeller, klozetin üzerine yanaşabilen banyo sandalyeleri ve hatta hasta taşıma lifti ile birleşen ürünler de var. Tüm seçenekleri yan yana görmek isterseniz hasta tuvalet sandalyesi modellerimize göz atabilirsiniz.
Seçimi belirleyen asıl soru şu: Kullanan kişi kendi başına ne kadar hareket edebiliyor? Ürünün rengi ya da markası bundan sonra gelir.
| Tip | Kimler için | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Sabit ayaklı komot | Yataktan kalkıp 2-3 adım atabilen, tutunarak oturabilen kişiler | Ayaklarda kaymaz lastik ve yükseklik ayarı olmalı |
| Klozetli banyo sandalyesi | Banyoya götürülebilen, klozet üzerine yanaşması gereken kişiler | Klozetin üstüne geçebilecek açıklık ve kilitli tekerlek |
| Tekerlekli tuvalet sandalyesi | Hiç yürüyemeyen, refakatçi tarafından itilen kişiler | Fren, ayak desteği ve kapı genişliğine uygun en |
| Tilt özellikli banyo tuvalet sandalyesi | Gövde kontrolü zayıf, uzun süre yatan hastalar | Baş desteği, geriye yatma açısı, emniyet kemeri |
| Lift ya da hidrolik transfer sandalyesi | Bakım verenin hastayı kaldırmakta zorlandığı durumlar | Yükseklik ayar mekanizması ve taşıma kapasitesi |
Açıkçası çoğu evde ilk alınan ürün sabit ayaklı komot oluyor ve bir süre sonra tekerlekli modele geçiliyor. Hastalığın seyrini biliyorsanız bir adım ilerisini düşünerek almak daha ekonomik.
Kişi yataktan sandalyeye geçebiliyor ama banyoya yürüyemiyorsa tekerlekli model hayatı değiştirir. Refakatçi sandalyeyi iterek hastayı banyoya götürür, klozetin üzerine yanaştırır ya da kovayı kullanır. Golfi G120 klozetli tekerlekli sandalye bu kullanıma örnek bir model.
Burada çoğu ailenin gözden kaçırdığı bir detay var: banyo kapısının genişliği. Sandalyenin toplam eni kapıdan geçmiyorsa en iyi model bile işe yaramaz. Siparişten önce kapıyı bir mezura ile ölçmek beş dakikanızı alır.
Felç geçirmiş, gövdesini dik tutamayan ya da uzun süredir yatan bir kişi düz oturakta öne kayabilir. Tilt özellikli sandalyeler oturağı hafifçe geriye yatırarak bu kaymayı önler. Poylin P620 tilt özellikli baş destekli banyo tuvalet sandalyesi ve Golfi G541 bu gruba girer.
Yanlış yükseklik, komot alan ailelerin en sık yaşadığı sorun. Sandalye çok alçaksa kalkmak zorlaşır, çok yüksekse ayaklar havada kalır ve kişi kendini güvende hissetmez.
Bir İngiliz ergoterapistin hazırladığı tuvalet yardımcıları rehberine göre standart klozetler yerden yaklaşık 15-16 inç, yani 38-41 cm yükseklikte. Rehbere göre bu yükseklik birçok yaşlı kullanıcı için, özellikle uzun boylularda, fazla alçak kalıyor.
Ölçüyü evde şöyle alabilirsiniz:
Örneğin 1,75 boyunda, diz arkası yüksekliği 49 cm olan bir beyefendi için 41 cm'lik standart klozet yaklaşık 8 cm alçak kalır. Bu fark, her kalkışta dizlere binen yükü ciddi şekilde artırır. Yükseklik ayarlı bir komot bu sorunu tek seferde çözer.
Malzeme meselesi ilk bakışta önemsiz görünür. Ama sandalyeyi kimin taşıyacağı ve nerede kullanılacağı değişince fark hemen hissedilir.
Çelik gövdeli komotlar sağlamdır ve genelde daha uygun fiyatlıdır. Dezavantajı ağırlık. Sandalye hep aynı odada duracaksa bu pek dert değil. Paslanmaya dayanıklı kaplama olup olmadığına mutlaka bakın, çünkü banyoda kullanılan ve sık yıkanan bir üründe pas birkaç ay içinde kendini gösterir.
Alüminyum modeller daha hafif ve suya daha dayanıklı. Duş altında da kullanılacak, sık sık katlanıp arabaya konacak ya da yaşlı bir bakım veren tarafından taşınacaksa alüminyum gövdeye bakmak mantıklı. Poylin P611 alüminyum banyo tuvalet sandalyesi bu gruptaki modellerden biri.
Peki fiyat farkına değer mi? Sandalye günde birkaç kez yer değiştirecekse bence değer. Hep yatağın yanında duracaksa çelik bir komot işinizi rahatça görür.
İyi bir komot, kötü kullanılırsa sorun çıkarır. Birkaç basit alışkanlık büyük fark yaratıyor.
Kovayı her kullanımdan sonra boşaltın ve sıcak su ile temizleyin. Kapağı kapalı tutun. Çıkarılabilir kovası olan modeller burada çok işe yarar, ağır bir parçayı sökmeye uğraşmazsınız.
Komotu yatağın baş tarafına, kişinin kalkarken doğal olarak döndüğü yöne koyun. Tekerlekli modellerde frenleri her oturuştan önce kontrol edin; kayan bir sandalye, hiç sandalye olmamasından daha tehlikeli. Banyoda kullanılacaksa klozet yanına bir klozet tutunma barı eklemek kalkışı kolaylaştırır.
Örneğin 82 yaşındaki Ayşe Hanım'ın kızı, annesi için önce tekerlekli bir model almış. Ancak Ayşe Hanım yataktan kalkıp iki adım atabiliyormuş ve tekerlekli sandalye her seferinde hafifçe hareket edip onu tedirgin etmiş. Sabit ayaklı, yükseklik ayarlı bir komota geçince gece kalkmaları çok daha sakin geçmeye başlamış. Bu örnek bize şunu gösteriyor: daha donanımlı model her zaman daha doğru model değil.
Hastayı yataktan kaldırmak, bakım veren kişinin sırtını en çok zorlayan iş. Bu noktada tuvalet sandalyesi ile taşıma liftini birleştiren ürünler devreye giriyor.
Comfort Plus DM-160 hasta tuvalet sandalyesi taşıma lifti, ayak pedalı ile yükseltilebilen bir yapıya sahip. Hasta oturur pozisyondayken yükseklik ayarlanıp tuvalete ya da yatağa transfer yapılabiliyor. Hidrolik sistemli Golfi G560 klozetli transfer sandalyesi de benzer bir ihtiyaca cevap veriyor.
Bence evde tek başına bakım veren biri varsa, özellikle hasta kilolu ise, bu tip bir ürün için bütçeyi zorlamaya değer. Bel ağrısı yüzünden bakım veremez hale gelen bir aile bireyi, en pahalı ekipmandan daha büyük bir kayıp.
Komot, altında çıkarılabilir kovası olan ve tuvalete gidemeyen kişilerin yatak yanında kullandığı oturaklı tuvalet sandalyesidir. Halk arasında hasta tuvaleti ya da seyyar tuvalet olarak da bilinir.
Birçok model kovası çıkarıldığında klozetin üzerine yerleştirilebilir ve yükseltici gibi çalışır. Satın almadan önce ürünün klozet üstü kullanıma uygun olup olmadığını ve ayak açıklığını kontrol edin.
Tek bir doğru ölçü yok. Kişi otururken diz arkası ile yer arasındaki mesafeyi ölçün; oturak yüksekliği buna yakın olmalı ve ayaklar yere tam basmalı. Bu yüzden yükseklik ayarlı modeller daha esnek bir seçimdir.
Kişi birkaç adım atabiliyor ve sandalyeye kendisi geçebiliyorsa sabit ayaklı komot daha güvenli ve sabittir. Hiç yürüyemiyorsa ya da banyoya taşınması gerekiyorsa frenli tekerlekli model tercih edin.
Kovayı her kullanımdan sonra boşaltıp sıcak su ve deterjanla yıkayın, ardından kurulayın. Haftada birkaç kez sandalyenin oturak ve kolçaklarını da dezenfektanla silmek hijyeni korur.
Gövde kontrolü zayıf olan felçli hastalarda tilt özellikli, baş destekli ve emniyet kemerli banyo tuvalet sandalyeleri öne kaymayı önler. Seçimden önce hastanın fizyoterapisti ya da doktoru ile konuşmak faydalı olur.
Komot, yürümekte zorlanan biri için banyoya giden yolu birkaç adıma indiren basit ama etkili bir çözüm. Doğru hasta tuvalet sandalyesini seçmek için önce kişinin ne kadar hareket edebildiğine bakın, sonra diz arkası yüksekliğini ve kalça genişliğini ölçün. Kendi başına birkaç adım atabilen biri için yükseklik ayarlı sabit bir komot yeterli olur. Yürüyemeyen ya da gövdesini tutamayan biri için tekerlekli veya tilt özellikli modeller daha güvenli.
Bakım veren kişinin sağlığını da hesaba katın. Kaldırma işini kolaylaştıran lift ya da hidrolik modeller uzun vadede hem hastayı hem aileyi korur.
Hangi modelin uygun olduğuna karar vermek için hasta tuvalet sandalyesi ve komot modellerimizi inceleyin ya da bizi arayın. Beylikdüzü mağazamızda ürünleri yerinde görüp karşılaştırabilirsiniz.
